مقاله ذیل برای ماهنامه تالار تبریز نوشته شده که در شماره شانزدهم (شهریور ماه ۸۵) به چاپ رسیده ....

استراتژی

شاید ساده ترین و زیباترین تعریفی که برای استراتژی شده توسط میتزبرگ (Mintzberg) بوده که در تعریفی کوتاه استراتژی را «الگوی به جریان انداختن تصمیمات» توصیف کرده است.

افراد در زندگی خود تصمیمات گوناگونی اتخاذ میکنند، تصمیم به انتخاب شغل خاص، تصمیم به نحوه رفتار با دیگران و البته تصمیم های مالی و سرمایه گذاری؛ تصمیمات سرمایه گذاری جزء آن دسته از انتخاب هایی هستند که تاثیر بسزایی در زندگی افراد میگذارند

تعیین و ایجاد راهبرد و استراتژی سرمایه گذاری نیز مانند هر استراتژی دیگر الگویی به فرد معرفی می کند که در راستای رسیدن به اهداف کوتاه مدت و بلند مدت راهنمای وی خواهد بود، عدم تعیین این الگو و انجام سرمایه گذاری های بی برنامه چندان منطقی به نظر نمی آید.

تعیین چنان استراتژی که بتواند منافع ما را افزایش دهد بستگی به شرایط مالی و فردی ما داشته و لذا می تواند از فردی به فرد دیگر متغیر باشد. اما توجه به مسایل ذیل می تواند ما را در تعیین این راهبرد یاری دهد

هنگام اتخاذ استراتژی سرمایه گذاری و تعیین خط مشی مربوطه چهار ستون اصلی باید مد نظر افراد قرار گیرد.

تخصیص دارایی

آیا تابحال به این موضوع فکر کرده اید که قصد دارید چه درصدی از دارایی خویش را صرف سرمایه گذاری کنید ؟

پاسخ به این سوال هرچند سخت نیست ولی مطمئنا سهل و آسان نیز نخواهد بود؛ 10 میلیون تومان نصف دارایی فردی است که 20 میلیون تومان دارایی دارد ولی همین 10 میلیون یک بیستم دارایی فردی است که 200 میلیون دارایی دارد پس اگر فرد اول با ده میلیون وارد بازار شود ریسک بیشتری متحمل شده است.

سوال دوم: دارایی مد نظر خود برای سرمایه گذاری را چگونه بین انواع امکانات سرمایه گذاری تخصیص می دهید؟

می دانیم انجام هر گونه سرمایه گذاری (چه سرمایه گذاری در دارایی های مالی و چه غیر مالی) ریسک و بازده ویژه خود را دارد، از سوی دیگر انتخاب بین ریسک ها و بازده ها نیز به میزان ریسک پذیری شما و شرایط انتظاریتان بستگی مستقیم دارد. منطقی به نظر می آید که بگوییم انسانها سعی میکنند با کمترین ریسک، بیشترین بازده ممکن را از سرمایه گذاری خود بدست آورند؛ اما چگونه؟ توصیه به ایجاد پرتفوی سهام موردی است که بارها توسط فعالان بازار سرمایه توصیه شده است. شاید سرمایه گذاری بصورت درصدی در سهام (که ریسک بیشتری دارد) با در نظر گرفتن درصدی در اوراق مشارکت (که ریسک کمتر یا حتی با ریسک صفر) است بد نباشد، ولی همه با این امر موافق نیستند زیرا انسانها شرایط، خواستها و روحیه های متفاوتی دارند اما یک امر مسلم است و آن اینکه شما تصمیم گیرنده نهایی هستید و استراتژی سرمایه گذاری خود را تعیین می کنید.

زمان بندی بازار

رشد و رکود یکی از ویژگی های اصلی بازار های مالی است این روند می توانند در یک صنعت یا یک سهم یا حتی در کل بازار باشد در برابر این ویژگی بارز افراد اقدام به تصمیم گیری در خصوص زمانهای ورود و خروج به بازار می کنند اما افراد در برابر حرکت بازار و زمان بندی ورود و خروج به آن به سه دسته عمده تقسیم می شوند : 

1-      افراد بسیار فعال

2-      افراد فعال

3-      افراد منفعل

افراد بسیار فعال کسانی هستند که سعی می کنند سرمایه گذاری های کوتاه مدت در بازار انجام دهند این دسته از افراد دائماً به دنبال اطلاعاتی هستند تا زمان افزایش قیمت در بازار را پیش بینی کنند و حداکثر استفاده را از این روند صعودی بنمایند و به همین ترتیب سعی در پیش بینی روند نزولی بازار نیز دارند تا علاوه بر فروش برخی از دارایی های مالی خویش، خود را آماده خرید دارایی هایی ارزان قیمت در بازار کنند.

در کنار گروه فوق عده ای دیگر قرار دارند که اصطلاحا افراد فعال نامیده می شوند و آنان دسته ای از سرمایه گذارانی هستند که سعی در پیش بینی بلند مدت بازار دارند. این دسته سعی می کنند تا سرمایه گذاری های بلند مدت در بازار انجام دهند زیرا یا امکانات اخذ اطلاعات زیاد برای تصمیم گیری های کوتاه را ندارند و یا (البته در اکثر اوقات) از لحاظ شرایط فردی علاقه ای به چنین هیجاناتی ندارند این گروه به دنبال بهره مندی از منافع بلندمدت سرمایه گذاری خویش هستند.

افراد منفعل نیز کسانی هستند که تلاشی برای پیش بینی بازار انجام نمی دهند که البته هرکدام شاید دلایل خاص خود را داشته باشند که بررسی آن در حوصله این نوشته نیست. ^۱

تعیین نوع مدیریت سرمایه گذاری

آیا خودتان سرمایه گذاری خود را مدیریت خواهید کرد یا مدیریت سرمایه گذاری خویش را به افراد دیگر خواهید سپرد؟

در وهله اول شاید به نظر آید مدیریت سهام توسط خودتان کم هزینه ترین راه ممکن است. زیرا هزینه و دستمزد مدیر را نمی پردازید، هر چند شاید به مرور به این نتیجه برسید که مدیریت سهام خود آنچنان هم کم هزینه نیست. زیرا :

ـ شما در این حالت ارزش زمانی را محاسبه نکرده اید؛ مطالعات سرمایه گذاری وقت گیر است و شما به عنوان سهامداری که مدیریت سبد خود را برعهده دارید طبیعتاً بررسی های لازم در خصوص زمان بندی بازار و انواع راهکارهای لازم را خود باید انجام دهید البته بسته به اینکه شما در بازار بسیار فعال، فعال یا منفعل رفتار کنید ارزش زمانی فعالیت شما متغییر خواهد بود.

ـ آیا شما به زوایای بازار آشنا هستید؟ طبیعتاً اگر به عنوان فردی هستید که آشنایی چندانی با اصول حاکم بر بازار ندارید، برای یادگیری این اصول هزینه هایی متحمل خواهید شد. حتی با احتساب هزینه مدیریت برای خود نیز این یادگیری هزینه ای را به هزینه هایتان خواهد افزود.

سوال دیگری که مطرح می گردد این است که آیا مدیریت حرفه ای سهام بازدهی بیشتر از مدیریت شخصی ایجاد می کند؟

ادعای اینکه مدیریت سبد سهام توسط مدیران حرفه ای بازده بالاتری خواهد داشت منطقی است هرچند شاید همیشه این امر تحقق نیابد. ولی علاقه سرمایه گذاران به حضور در صندوق های سرمایه گذاری مشترک ^۲ امری است که نشان دهنده علاقه آنان به مدیریت سهام توسط مدیران حرفه ای سهام است.

پس برای تعیین استراتژی بازار تعیین نوع مدیریت سرمایه گذاری مهم خواهد بود.

انتخاب اوراق بهادار

فرض کنید تصمیم گرفته اید درصدی از سرمایه خود را به خرید سهام تخصیص دهید اما چه سهم یا سهام هایی و چرا؟

روشهای گوناگونی برای انتخاب سهام وجود دارد اما بنیان همه آنها بر کلمه تحلیل نهاده شده این که به دنبال تحلیل بنیادین باشید یا تحلیل تکنیکال مهم نیست آنچه مهم است این خواهد بود که به دنبال تحلیل باشید، چرایی و چگونگی کار مهمتر از نتیجه آن است زیرا این تجربه شما را به بازده های بیشتر رهنمون خواهد کرد پس شایعه آخرین موردی است که باید به آن توجه کنید از تحلیل نترسید و به تحلیل خود ارزش قائل شوید

هرچند پاسخ به سوال نحوه انتخاب اوراق بهادار شاید آخرین مرحله از فرآیند تعیین استراتژی شما نباشد ولی با پاسخ به این سوال و رسیدن به این مرحله می توانید امیدوار باشید که اصول اساسی تعیین استراتژی سرمایه گذاری خویش را پیموده اید. ^۳

موفق باشید ...       

***************************

۱ ـ برای مطالعه بیشتر می توانید به مقاله زیر نیز مراجعه نمایید:

آیا شرایط بازار ما از نوع بازار Bull است یا بازار Bear؟؛ بولتن ماهانه بورس تبریز شماره 12 اردیبهشت 85

۲ ـ جهت اطلاع از صندوق های سرمایه گذاری مشترک و انواع آن می توانید به مقاله ذیل مراجعه نمایید:

صندوق های سرمایه گذاری مشترک ؛ بولتن ماهانه بورس تبریز شماره 6و 7 مهر و آذر 84

۳ ـ جهت مطالعه بیشتر می توانید به مقالات زیر نیز مراجعه نمایید:

قبل از سرمایه گذاری خودمان را بشناسیم؛ بولتن ماهانه بورس تبریز شماره 15 مرداد 85

تعادل بین ریسک و بازدهی؛ بولتن ماهانه بورس تبریز شماره 13 خرداد 85

چهار فصل سرمایه گذاران؛ بولتن ماهانه بورس تبریز شماره 12 اردیبهشت 85

تاملاتی در رفتار سرمایه گذاران؛ بولتن ماهانه بورس تبریز شماره 10 و 11 فروردین و اردیبهشت 85