اوراق قرضه (Bonds)

اوراق قرضه ممکن است از طرف شرکتهای سهامی ویا از طرف مؤسسات دولتی منتشر شوند. اوراق قرضه در واقع اسناد بدهی بلندمدت هستند. برروی اوراق قرضه ارزش اسمی (normal value) آنها ثبت میشود. برروی اوراق قرضه ممکن است تاریخ بازپرداخت آنها قید شود و یا براساس توافق فی‌مابین، زمان پرداخت آنها به دارنده اوراق قرضه اعلام گردد. معمولاً براساس نوشته روی ورقه قرضه یا بر اساس توافق جداگانه‌ای پرداخت ارزش (یاسود) ورقه قرضه بصورت هر شش‌ماه یکبار یا هر سال یکبار تعهد می‌گردد. درصدبهره ورقه قرضه برروی آن قید میشود و پرداخت بهره‌ورقه قرضه هرسه ماه یکبار ویا هرشش ماه یکبار و یا هرسال یکبار صورت می‌پذیرد. بسیاری ازاوراق قرضه دارای وعده پنج سال ویا بیشتر هستند. وعده بازپرداخت ورقه قرضه از یک کشور به کشوردیگر با توجه به شرایط اقتصادی کشورها متفاوت است .حتی دردرون یک کشور و تحت شرایط اقتصادی مشابه می‌تواند از صنعتی به صنعت دیگر فرق داشته‌باشد. در امریکا اوراق قرضه‌بلندمدت از طرف شرکتهای راه‌آهن با وعده نودونه ساله هم منتشر شده‌است و در مقابل در بعضی موارد نادر درامریکا اوراق قرضه‌ای منتشر شده‌است که تاریخ معینی در مورد بازپرداخت اصل ورقه قرضه پیش بینی نشده ولی پرداخت مرتب بهره سالیانه آن از طرف مؤسسه انتشاردهنده تعهد شده‌است. در اغلب موارد وعده بازپرداخت اوراق قرضه مؤسسات صنعتی محدود و کم است ولی وعده بازپرداخت اوراق قرضه مؤسسات خدماتی و دولتی طولانی و زیاد است .

1ـ1ـ ویژگیهای اوراق قرضه

اوراق قرضه ویژگیهایی دارند که آنها را از سرمایه سهامداران و سایر انواع بدهیها متفاوت میسازد این ویژگیها عبارتند از:

1ـ تفاوت اول در خصوص وعده اوراق قرضه است. اوراق قرضه باید در تاریخ معینی بازپرداخت شوند ولی برای سرمایه سهامداران چنین الزامی وجود ندارد.

2ـ اوراق قرضه برروی درآمدهای مؤسسه انتشاردهنده آنها حق تقدم دارند . صاحبان اوراق قرضه نسبت به درآمدهای شرکت یا مؤسسه مربوطه در مقابل سهامداران اولویت دارند زیرا از درآمدهای حاصله ابتدا باید حقوق طلبکاران یعنی حقوق صاحبان اوراق قرضه پرداخت شود و چنانچه ازدرآمدهای حاصله مبلغی باقی‌بماند درآن صورت برای صاحبان سهام سودسهام پرداخت می‌گردد. بهره بدهیها به صورت هزینه‌های ثابت از پیش تعیین شده‌ است. در پایان یک دوره فعالیت، بدون توجه به سطح درآمدهای شرکت یا مؤسسه انتشاردهنده اوراق قرضه، بهره اوراق قرضه باید پرداخت شود. این پرداخت قانوناً الزام دارد به این دلیل خرید اوراق قرضه هم از سوی افرادی صورت میگیرد که طالب درآمدهای ثابت و معین هستند وهم از سوی شرکتها یا مؤسساتی مانند بانکها، شرکتهای بیمه ومؤسسات مالی انجام میشود که در فعالیت‌های خود نیازمند درآمدهای قطعی و مشخص می‌باشند. صاحبان اوراق قرضه باید در زمانهای معین بهره اوراق قرضه خود را دریافت نمایند در حالیکه صاحبان سهام تنها در صورت وجود سود قابل قبول و یا وجود منابع مالی قابل توزیع می‌توانند حق سهم دریافت کنند. از سوی دیگر دریافتیهای صاحبان اوراق قرضه یک شرکت معین در چهارچوب سوداوراق قرضه محصور است واگر شرکت سودآوری زیادی هم داشته‌باشد فقط به پرداخت بهره‌اوراق قرضه اقدام می‌نماید. در صورتیکه با افزایش مقدار سود شرکت مربوطه، سهامدارن می‌توانند سودبیشتری را دریافت کنند. به عبارت دیگر در حالیکه سهم سود صاحبان سهام شرکت انتشار دهنده اوراق قرضه متغیر است، درآمد بهره‌صاحبان اوراق قرضه‌همان شرکت ثابت می‌باشد ولی پرداخت بهره به اوراق قرضه الزام دارد در صورتیکه برای صاحبان سهام پرداخت سود سهم الزامی نیست.