حجم مبنا و تعیین قیمت پایانی روز

حجم مبنا حداقل تعداد برگه سهامی است که باید مورد معامله قرار گیرد تا سهم در پایان روز در قیمتی به ثبت برسد.
حجم مبنا برای کنترل رشد بی رویه قیمت سهام در سال ۱۳۸۲تصویب شد. براین اساس درابتدای این قانون ودرسال۸۲اساس براین بود که ۱۵% از سهام کل یک شرکت طی یکسال مورد معامله قرار گیرد و روزهای کاری سال۲۵۰روز فرض شده بود که بر آن اساس حجم مبنای روزانه یک سهم ۰۰۰۶/۰ تعداد کل سهام شرکت میشد.اما از ابتدای سال۱۳۸۳این قانون تغییر کرد و از۱۵درصد به ۲۰% افزایش یافت و حجم معاملات روزانه به ۰۰۰۸/۰ کل سهام شرکت افزایش یافت.
در ادامه برای درک بهتر مثالی از حجم مبنا می زنیم
فرض کنید سرمایه شرکتی ۲میلیارد تومان است.(تعداد سهام این شرکت برابربا۲۰میلیون برگه سهم به ارزش اسمی ۱۰۰تومان است).در این حالت حجم مبنای این شرکت به شکل زیر محاسبه میشود.

۱۶۰۰۰=۰.۰۰۰۸*۲۰۰۰۰۰۰۰

حال فرض میکنیم قیمت روز قبل این سهم۲۰۰۰ریال بوده و امروز معاملات زیر برای سهم اتفاق افتاده است :

ساعت۹: ۴۰۰۰ برگه به قیمت۱۹۹۰ ریال
ساعت۱۰: ۱۰۰۰ برگه سهم به قیمت۲۰۲۰ ریال
ساعت۱۱: ۲۰۰۰ برگه سهم به قیمت۲۰۳۰ ریال
ساعت۱۲: ۳۰۰۰ برگه سهم به قیمت۲۰۴۰ ریال

برای محاسبه قیمت پایانی ابتدا میانگین وزنی می گیریم یعنی می گوییم:

۷۹۶۰۰۰۰=۱۹۹۰*۴۰۰۰
۲۰۲۰۰۰۰=۲۰۲۰*۱۰۰۰
۴۰۶۰۰۰۰=۲۰۳۰*۲۰۰۰
۶۱۲۰۰۰۰=۲۰۴۰*۳۰۰۰
و بعد۲۰۱۶۰۰۰۰=۶۱۲۰۰۰۰+۴۰۶۰۰۰۰+۲۰۲۰۰۰۰+۷۹۶۰۰۰۰

که برابر کل ارزش معاملات آن سهم می باشد حال برای گرفتن میانگین آنرا تقسیم بر کل تعداد برگه سهام مورد معامله قرارگرفته می کنیم:

۲۰۱۶=۱۰۰۰۰/۲۰۱۶۰۰۰۰

پس میانگین قیمت مورد معامله امروز۲۰۱۶ ریال بوده اگر تعداد برگه مورد معامله به حد نصاب می رسید(از حجم مبنا بیشتر می شد) این قیمت به عنوان قیمت پایانی مورد قبول بود اما چون تعداد برگه سهام مورد معامله قرار گرفته ده هزار تا و حجم مبنای سهم شانزده هزار برگه می باشد پس از تناسب استفاده می کنیم.
اگر ۱۶۰۰۰برگه مورد معامله قرار می گرفت قیمت سهام ۱۶ ریال رشد می کرد در حالی که ۱۰۰۰۰ برگه مورد معامله قرار گرفته قیمت چقدر رشد می کند؟

۱۶۰۰۰     ۱۰۰۰۰
ــــــــــــ = ـــــــــــــ
۱۶          X

از تناسب بالا ایکس بدست می آید ۱۰ ریال یعنی قیمت بسته شدن در پایان معاملات امروز برابر با ۲۰۱۰ ریال می شود.

مطلب ذیل را در تاریخ ۵ تیر ۱۳۸۶ اضافه کرده ام:

با توجه به تغییر مدل حجم مبنا برای شرکتهای بزرگ بهتر دیدم متن اعلامیه شرکت بورس را به نوشته قبلی اضافه کنم:

فعالان محترم بازار سرمایه استحضار دارند که در بازار رقابتی (کارا)، قیمت نتیجه تصمیم و اقدام گروه زیادی از خریداران و فروشندگان است و اجماع آنان را نشان می دهد. در بورس اوراق بهادار ایران حجم مبنا به منظور اطمینان از این‌که تغییر قیمت‌ سهام شرکت های پذیرفته شده دربورس حاصل از معامله حداقل تعداد معینی از سهام شرکت می باشد، تعریف و برای محاسبه آن ضریب هشت درهزار درتعداد سهام تمام شرکت‌ها صرف ‌نظر از اندازه آن ها اعمال گردید. با عنایت به این‌که در مورد شرکت‌های بزرگ هدف مذکور با حجم مبنای کمتری نیز حاصل می‌شود، لذا هیئت مدیره شرکت بورس تصمیم گرفت ضریب محاسبه حجم مبنای شرکت‌هایی که سرمایه آن ها بیشتر از ۳۰۰۰ میلیارد ریال می‌باشد را از هشت در ده‌ هزار به چهار در ده‌ هزار کاهش دهد. بر این اساس از تاریخ ۲/۴/۸۶ ضریب محاسبه حجم مبنای ۱۱ شرکت زیربه چهار در ده‌هزارتغییر می‌یابد:
فولاد مبارکه اصفهان ـ سایپا ـ سرمایه گذاری غدیر- ملی صنایع مس ایران ـ ایران خودرو- بانک پارسیان ـ سرمایه گذاری صندوق بازنشستگی ـ سیمان فارس خوزستان ـ گروه بهمن سرمایه گذاری بانک ملی ایران ـ مدیریت پروژه های نیروگاهی ایران

3 comments on “حجم مبنا و تعیین قیمت پایانی روز

  1. با سلام مجدد
    جناب آقای عابدینی با تشکر فراوان از شما و مممنون از اینکه به سئوالم پاسخ دادین.
    همچنین خوشحالم که سایتتون رو بازیابی کردین.

    موفق باشید و ما رو از مطالب خوبتون بی نصیب نفرمائید

  2. ممنون و خسته نباشید …

  3. Mohammad Reza Kazemi گفت:

    جناب آقای عابدینی
    از لطف و عنایت و حوصله حضرتعالی سپاسگزارم. که مطالب را اینگونه شیوا بیان می فرمائید. توفیق روز افزون برای آنجناب آرزومندم. کاظمی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *